Inloggen
2. Karakteriseren van het gebied

Woon- en wijkwensen verkennen

Draagt bij aan spoor:
A B E
Betrokken partijen:

Doel

Je inventariseert de wensen van bewoners en gebouweigenaren, zowel voor hun woning/ gebouw als voor de wijk. Deze wensen breng je in kaart om - waar mogelijk - de plannen voor de woning/ het gebouw en voor de wijk aan te sluiten op de wensen van bewoners en gebruikers. 

Aanpak

Ga met bewoners en gebruikers in gesprek over hun behoeften en wensen; zowel voor hun eigen woning als voor de hele wijk. Dit kan in in 1-op-1 gesprekken bij bewoners thuis, tijdens informatie avonden of in spontane gesprekken op straat. Stel open vragen. Inventariseer ook de strategieën die woningcorporatie of gemeente mogelijk hebben voor de wijk. Gebruik deze inzichten om de Communicatiestrategie voor bewoners en gebruikers in de wijk (fase 1) aan te scherpen.

Tips

Woonwensen inventariseren
  • Geef bewoners een actieve rol, bijvoorbeeld door ze zelf hun woonwensen in kaart te laten brengen. Dit boekje kan door bewoners worden ingevuld. Of organiseer een bewonersenquête om in kaart te brengen wat bewoners al aan verduurzaming hebben gedaan en voor welke aanpak ze open staan. De uitkomsten van de enquête kunnen helpen om andere bewoners te motiveren om ook stappen te zetten.
  • VvE's benader je anders dan huurders of particulieren. Stroomversnelling en Platform31 ontwikkelden deze handleiding om VvE's te begeleiden naar Nul-op-de-Meter, met 20 tools en voorbeelddocumenten. 
  • Laat (mogelijke) technische oplossingen nog geheel buiten beschouwing als je de woon- en wijkwensen in kaart brengt. Laat je bij het verzamelen van relevante informatie niet beperken door wat mogelijk of niet mogelijk is.
  • Leg de opgehaalde informatie vast in een programma van wensen zodat je hier later op kunt terugkomen. Voor de Hilversumse Meent bijvoorbeeld werd een boodschappenlijstje gemaakt om wensen op te halen bij bewoners. 
  • Maak gebruik van formats voor het in kaart brengen van gebouw- en woonwensen, zoals het No-regret woonwensenkader, het invulboekje van Smart Energy Cities of het Woonplan dat Fryske Stream met VNG heeft ontwikkeld (inclusief intakeformulier). Vind hier tips voor het uitvoeren van bewonerinterviews

Wijkwensen inventariseren
  • Kijk of de woningcorporatie en de gemeente strategieën voor de wijk hebben opgesteld. Mogelijk hanteert de woningcorporatie als uitgangspunt dat de energietransitie zonder huurverhoging wordt gerealiseerd. Of heeft de gemeente besloten dat bewoners een vast en maximaal bedrag voor de aansluiting op een warmtenet (de BAK) betalen en de onrendabele top door de gemeente zelf wordt gefinancierd. Betrek hiervoor alle relevante afdelingen van de gemeente bij de wijkaanpak, zie ook het knooppunt Sociale koppelkansen & gemeentelijke beleidsdomeinen in kaart brengen (fase 2).
  • Informeer bij bewoners wat zij al weten over verduurzaming en wat zij als obstakels en als uitdagingen zien. Welke ideeën hebben zij voor de wijk? Organiseer bijvoorbeeld een stadspanel om meningen en ideeën te inventariseren.
  • Creëer hotspots in een wijk om de betrokkenheid van bewoners te vergroten en hun wensen beter te leren kennen. Dit kunnen plekken zijn waar bewoners elkaar fysiek tegenkomen, zoals sportscholen en buurthuizen, het kunnen ook online ontmoetingsplekken zijn, zoals een buurtapp als Nextdoor, waarmee ook geadverteerd kan worden. 
  • Bied bewoners een lonkend perspectief. Verken samen met bewoners hoe de kwaliteit van de leefomgeving kan worden verhoogd. Vaak zijn er zaken die inwoners anders zouden willen, al hebben ze niet direct met energie en duurzaamheid te maken. Denk aan parkeerproblemen, wateroverlast, scheve stoepen, lantaarnpalen op verkeerde plekken of onveilige situaties. Als de straten van een wijk opengaan en er grootschalige aanpassingen worden gerealiseerd, biedt dit ook mogelijkheden om de wijk leefbaarder, veiliger en fijner te maken.

Oproep: ken jij een format voor het in kaart brengen van wijkwensen? Meld het via info@wijkkompas.nl

Uit de praktijk

Welkomstpakketten voor nieuwe bewoners

De gemeente Groningen heeft in overleg met het energieloket Groningen besloten om geld van de Reductie Regeling Energietransitie (RRE) in te zetten voor welkomstpakketten voor haar inwoners. Er zijn vijf welkomstpakketten ter waarde van 50 euro, zoals een pakket met led-lampen en een pakket met een watertimer en waterbesparende douchekop. De bewoners ontvangen per post of op een bewonersavond een voucher. Ze kiezen hun pakket op de website van het energieloket en kunnen dat vervolgens bij een bouwmarkt in de buurt ophalen. Het doel van deze actie is om bewoners te welkom te heten bij de energietransitie en ze bewuster te maken over wat zij daar in eigen huis aan kunnen doen. Bewoners worden ook uitgenodigd voor bewonersbijeenkomsten om meer informatie over de energietransitie en wijkaanpak te krijgen.
Welkomstpakketten voor nieuwe bewoners

Uit de praktijk

Combinatie van methoden voor woon- en wijkwensen verkenning

SMILE-wijken zetten naast individuele keukentafelgesprekken ook andere methoden in om wensen van bewoners in kaart te brengen. In een wijk zijn studenten ingezet om huis-aan-huis enquêtes te houden met bewoner-eigenaren. De methode ‘naturalistisch onderzoek’ is een derde alternatief. Peter Beijer (Bureau77) bekeek via die methodiek hoe bewoners in het dagelijks leven omgaan met het energievraagstuk. Aan de hand van een gestandaardiseerde vragenlijst kijkt, luistert en praat hij met bewoners uit de SMILE-wijken Quirijnstok, De Kuil en Theresia. Hij ontdekte op deze wijze alle relevante eigenschappen van het onderzochte populatie. De focus lag dus niet op eigenschappen die representatief zijn voor een grotere populatie. Elk verhaal is van waarde. Iedereen beleeft zaken op zijn of haar eigen manier en geen leefwereld is hetzelfde, aldus Agenderen op z’n Tilburgs.

Fotograaf: Angeline Swinkels
Combinatie van methoden voor woon- en wijkwensen verkenning

Uit de praktijk

Woonwensenscan versterkt vertrouwen in wijkaanpak

Bewoners uit Arnhem, Rheden, Renkum en Rozendaal kunnen een woonwensenscan aanvragen en krijgen dan persoonlijk advies om veiliger, comfortabeler, gezonder en duurzamer te wonen. De scan gaat doelbewust niet alleen over duurzaamheid, maar ook over thema's die bewoners belangrijk(er) vinden. Hierdoor groeit het vertrouwen bij bewoners dat de wijkaanpak ook voor hen iets positiefs kan betekenen. Dit vergroot de bereidheid om mee te doen. 
Meer informatie
Woonwensenscan versterkt vertrouwen in wijkaanpak