Inloggen
4. Keuzes maken

Keuze voor energiesysteem vastleggen en consequenties in kaart brengen

Draagt bij aan spoor:
F
Betrokken partijen:

Doel

De projectgroep beslist wat de nieuwe warmtevoorziening in de wijk wordt en wat de consequenties daarvan zijn voor het huidige energiesysteem. Dit inzicht is nodig om het Wijkuitvoeringsplan te kunnen vaststellen in fase 5.

Aanpak

Na het doorlopen van het knooppunt Technische haalbaarheid van nieuwe energiesystemen onderzoeken (fase 3) kan het projectteam de definitieve keuze voor een energiesysteem maken. Toets deze keuze bij belangrijke stakeholders. Pas op basis van de feedback het energiesysteem zo aan dat iedereen akkoord is met het gekozen energiesysteem.

Tips

  • Zie de eerdere knooppunten Ambitieniveau voor gebouwen en woningen formuleren (fase 3).
  • Geef tijdig zekerheid over de gekozen warmteoplossing in de wijk. Dit is van belang voor woning- en gebouweigenaren, maar ook voor de netbeheerder. De netbeheerder moet de capaciteit en het kapitaal voor de aanpassingen al een aantal jaren voor de uitvoering vastleggen.
  • De keuze voor het energiesysteem bepaalt aan welke prestatie de woningen moeten voldoen. Het niveau van verduurzaming van woningen heeft vervolgens consequenties voor de energie-infrastructuur. Breng die in kaart. Ter illustratie: meer isolatie bij woningen leidt tot een lagere warmtebehoefte. Dat leidt weer tot een lagere behoefte aan dikke elektriciteitskabels (in geval van all-electric) en kleinere buizen (in geval van een warmtenet). 
  • Het vastleggen van de consequenties voor het huidige energiesysteem zal een iteratief proces zijn. Begin dus met de informatie die er al wél is en voeg gaandeweg meer details toe.
  • Leg bij de aanleg van een warmtenet duidelijk vast welke bewoners een aansluiting willen. Als deze keuze eenmaal is gemaakt, zitten particulieren hier voor een aantal jaren aan vast. Het is van belang om hier vanaf het begin transparant over te zijn zodat bewoners weten waar ze aan toe zijn en zich niet onverwacht 'gevangen' voelen.
  • Houd er rekening mee dat restwarmte voor een warmtenet niet altijd duurzaam is. Zo kan restwarmte afkomstig zijn van een fossiele olieraffinaderij. Als bewoners een duurzaam alternatief voor aardgas willen, kan dit tot weerstand leiden. Onderzoek of het mogelijk is om de restwarmte in de toekomst te vervangen door een duurzaam alternatief.
  • De aanleg van een warmtenet is niet alleen technisch en financieel complex, maar ook juridisch. Een van de vragen die beantwoord moeten worden, is de vraag wie de eigenaar van het warmtenet is en wie de eigenaar van de opgewekte warmte. Verken de mogelijkheden, maak een goede afweging, en zorg voor duidelijkheid over de uiteindelijke keuze. 
  • Energienetten volgen niet de geografische omlijning van een wijk of gemeente. Het doorknippen van een bepaalde leiding heeft dus mogelijk effect op meerdere wijken of gemeenten. Zorg dat de leidingen goed in kaart zijn gebracht. Weet welke consequenties de aanpak van de ene wijk heeft voor andere wijken.
  • Zorg voor juridische deskundigheid in het projectteam. Een deskundige die de juridische aspecten in de gaten houdt en voorkomt dat door een (innovatieve) aanpassing een specifieke subsidie toch niet wordt toegekend. Inventariseer de relevante wet- en regelgeving en houd daar in keuzes rekening mee.
  • Bij de keuze voor aansluiting op het warmtenet zit een bewoner voor langere tijd aan de betrokken warmteleverancier vast. Hij kan dus niet zomaar wisselen van warmteleverancier, zoals dat bij gas of elektriciteit wel kan. Dit komt omdat er een meerjarencontract wordt afgesloten met de warmteleverancier en omdat deze partij de enige warmteleverancier in de wijk is. Zorg dat dit vooraf heel duidelijk is bij bewoners en leg ook uit waarom dat zo is. Anders kan dat de bewoners een 'gevangen' gevoel geven.

Uit de praktijk

Stroomnet in Garyp zit vol

In het dorp Garyp in de Friese gemeente Tytsjerksteradiel is het elektriciteitsnet niet zwaar genoeg voor alle zonne-energie die dorpsbewoners met hun zonnepanelen opwekken. Pieken in de stroomproductie leiden tot uitval van omvormers, waardoor de zonnepanelen hun energie niet op het net kwijt kunnen. Netbeheerder Liander heeft op korte termijn geen oplossing voor dit probleem. Het net moet worden verzwaard, ook moeten bestaande verdeelstations worden uitgebreid en nieuwe verdeelstations bijgebouwd.
Stroomnet in Garyp zit vol