Inloggen
4. Keuzes maken

Gekozen opgaven uitwerken in Wijkuitvoeringsplan

Draagt bij aan spoor:
C
Betrokken partijen:

Doel

De gekozen te verbinden opgaven uit fase 3 zijn geconcretiseerd op uitvoeringsniveau. Het is duidelijk hoe de opgaven in het Wijkuitvoeringsplan worden verwerkt, wie betrokken moet zijn bij de uitvoering en welke budgetten daarvoor nodig en beschikbaar zijn. 

Aanpak

Om gekozen opgaven verder te brengen dan alleen een ambitie is het belangrijk om de opgaven te concretiseren naar duidelijke doelstellingen met passende maatregelen. Dit kun je als volgt doen: 

  1. Mocht je bij eerdere knooppunten als Keuzes maken over te verbinden opgaven nog geen duidelijke doelstelling(en) per opgave hebben vastgelegd, doe dat dan nu eerst. Bedenk welke prestatie bepaalt of de aanpak van een thema voldoet (lees: hoe ga je resultaten meten?) en leg de doelstelling vast in de Gezamenlijke ambitie voor de wijk. De website kwaliteitskaders voor de wijk maakt doelstellingen per thema concreet en beschrijft maatregelen die helpen de doelstellingen te realiseren. Ook wordt er inzicht gegeven in de benodigde minimale inspanningen op basis van relevante wet- en regelgeving. 
  2. Welke maatregelen helpen om de doelstelling(en) per opgave en thema te realiseren? Voorbeeld: Heb je als projectteam gekozen voor het thema werkgelegenheid, is het dan mogelijk om een deel van de werkzaamheden door bewoners te laten uitvoeren? Dit kan in de vorm van een brainstorm waarna je keuzes maakt over welke maatregelen daadwerkelijk toe te passen.
  3. Bedenk hoe de verbinding met de wijkaanpak er precies uitziet. Wie heb je nodig, welke budgetten zijn beschikbaar en in welke fase moet je wat doen of vragen om de maatregelen tot realisatie te brengen? Als de gemeente de uitvoering door of samen met marktpartijen en organisaties in de wijk gaat realiseren, bedenk dan hoe je deze uitvoerende partijen gaat vinden en welke vraag je hen stelt. Voorbeeld: Om bewoners een rol te kunnen geven in de uitvoering van werkzaamheden zal deze eis moeten worden opgenomen in de Marktuitvraag voor renovatie gebouwen. Voor opgaven en maatregelen die niet direct relateren aan (uitvoering van) het gebouw of energiesysteem kan ook een aparte vraag worden uitgezet.

Vergeet niet de kennis en ideeën van andere belanghebbenden over doelstellingen en maatregelen mee te nemen. Dit kan al eerder zijn opgehaald, bijvoorbeeld in de knooppunten Woon- en wijkwensen verkennenen Keuzes maken over te verbinden opgaven. Ook kunnen belanghebbenden hiervoor nogmaals benaderd worden nu de opgaven en doelstellingen duidelijk zijn.  

In het knooppunt Inzicht in kosten en opbrengsten van gekozen opgaven heb je onderzocht welke budgetten bij welke domeinen beschikbaar zijn en of er subsidiemogelijkheden vanuit het Rijk of Provincie zijn. Gebruik deze informatie om te bepalen hoe de maatregelen gefinancierd gaan worden. Onderzoek met het projectteam ook of andere partijen in de wijk budgetten hebben voor de aanpak van bepaalde opgaven, zoals de woningcorporatie.  

Tips

  • Circulariteit is een complex thema. Net als de energietransitie heeft de circulaire transitie als één van de doelen om de uitstoot van CO2 te verlagen. Denk daarom na hoe je de uitvoering van de wijkaanpak zo circulair mogelijk kan vormgeven. Zijn er bijvoorbeeld mogelijkheden om materialen die tijdens sloop of uitvoering vrijkomen terug te brengen in de wijk? Kan er gebruikt gemaakt worden van secundaire of biobased materialen en producten? En wat zijn de mogelijkheden om de uitvoering losmaakbaar uit te voeren? En bedenk: niet alles hoeft in één keer circulair te zijn. Het gaat stapsgewijs, net als een wijk 'aardgasvrij-ready' maken of woningen in stappen verduurzamen.
  • Platform31 omschrijft in dit inspiratieboek een aantal voorbeelden van circulaire maatregelen bij gebiedsontwikkeling. Ook de website kwaliteitskaders van de wijk omschrijft een aantal concrete maatregelen die circulaire doelstellingen concreet maken. 
  • Bekijk het Kennisportaal Klimaatadaptatie voor praktische informatie, handige hulpmiddelen en inspirerende voorbeelden hoe je vorm kan geven aan het thema klimaatadaptatie in jouw wijk. 


Uit de praktijk

Kies een actieve opstelling, kijk waar je kunt aanhaken

De afdeling Energietransitie van de gemeente Leiden brengt de warmte-opties voor de hele gemeente in kaart; eind 2021 wordt dit samengevat in een Transitievisie Warmte. Daarbij houdt zij ook rekening met ontwikkelingen bij andere gemeentelijke afdelingen waarbij een wijkaanpak kan aanhaken, zoals de vervanging van riolering, ingrepen in de openbare ruimte en de realisatie van infrastructuurprojecten en gebiedsontwikkelingen. Het is belangrijk om als programma energietransitie een plek te 'verdienen' binnen de organisatie, want de  ervaring leert dat je in het begin niet kunt verwachten dat andere gemeentelijke afdelingen zich spontaan bij de afdeling Energietransitie melden. Daarom is het belangrijk om een actieve rol aan te nemen. Dit heeft er in Leiden toe geleid dat bijvoorbeeld de afstemming met de afdeling Beheer (verantwoordelijk voor voor de rioolvervanging) volop gebeurt: ‘Willen jullie meedoen? Waar moeten we rekening mee houden? Kijk maar of je kunt aanhaken, wij hebben vanuit ons beleid prioriteit met ons project.' Hoe vaker de afdeling Energietransitie zelf actief aansluit bij ontwikkelingen in andere beleidsdomeinen, hoe groter de kans dat andere afdelingen in de toekomst aan de afdeling denken als er in hun domein iets gebeurt waarbij de wijkaanpak kan aansluiten.
Kies een actieve opstelling, kijk waar je kunt aanhaken

Uit de praktijk

Laat alle afdelingen meedenken

Een duurzaamheidsinitiatief zoals meer flora en fauna in de wijk vraagt overleg met verschillende afdelingen binnen de gemeente. Het duurzaamheidsteam van de gemeente kan heel enthousiast zijn en meteen willen beginnen met de aanleg van groen, maar de afdeling stadsbeheer heeft vaak eigen procedures en wil bijvoorbeeld meten hoeveel draagvlak er voor het initiatief in de wijk is. Ook de afdeling openbare ruimte zal willen meedenken over hoe zo’n initiatief gerealiseerd wordt. Het is dus belangrijk om vooraf te bedenken welke afdelingen betrokken moeten worden, zodat niemand zich gepasseerd voelt en er geen onnodige weerstand ontstaat. Bespreek je wijkplannen dus op tijd met andere afdelingen en laat alle betrokkenen meedenken, zowel in eigen organisatie als daar buiten. 
Laat alle afdelingen meedenken

Uit de praktijk

Sociale vermenging door wijkvergroening

De oude Nijmeegse volkswijk de Biezen is steeds meer in trek bij jonge hoogopgeleide voor wie het centrum van Nijmegen te duur is. In de wijk dreigde hierdoor een tweedeling te ontstaan tussen de groep jonge hoogopgeleide en de groep oudere, lageropgeleide bewoners. Een initiatief tot vergroening van de wijk bracht de bewoners samen. In samenwerking met innovatiebureau Lentekracht gingen oude en nieuwe bewoners samen aan de slag om extra groen aan te planten en boomspiegels te beplanten. Ouderen in appartementencomplexen keken vanaf hun balkons toe naar wat er in de wijk gebeurde. Zo leidde de vergroening tot allerlei gesprekken en nieuwe contacten. 
Meer informatie
Sociale vermenging door wijkvergroening

Uit de praktijk

Regentonnen bij het wijkcentrum Nijmegen

In Nije Veld in Nijmegen heeft een bewoner het initiatief genomen om het regenwater op het dak van het wijkcentrum op te vangen. De bewoner zag al dat regenwater in het riool verdwijnen, terwijl de moestuin 's zomers met drinkwater werd besproeid, en kwam in actie. In samenwerking met de gemeente en innovatiebureau Lentekracht is een hybride systeem met regentonnen bedacht. Zodra de tonnen vol zitten met regenwater, stroomt het water alsnog in het riool. Met deze oplossing wordt wateroverlast in het wijkcentrum voorkomen én wordt er zuinig met drinkwater omgegaan.
Meer informatie
Regentonnen bij het wijkcentrum Nijmegen