Inloggen
1. Samen starten

Communicatieplan voor bewoners en gebruikers in de wijk

Draagt bij aan spoor:
A
Betrokken partijen:

Doel

In het communicatieplan werk je de boodschappen en middelen uit om bewoners (huurders en kopers) en andere gebruikers van de wijk bij de aanpak te betrekken. In de volgende fase, Karakteriseren van het gebied, wordt het communicatieplan verder aangescherpt.

Aanpak

Betrek woningeigenaren, gebruikers en hun belangen zo vroeg mogelijk in het proces. Uit ervaringen in de projecten van Smart Energy Cities en Stroomversnelling blijkt dit essentieel voor een effectief proces, ongeacht wie of wat de initiële ‘driver’ in de wijk is.

Tips

Hoe stel je een communicatieplan op

  • Stel een communicatieplan op aan de hand van de volgende stappen: analyse, doelstelling bepalen, persona’s maken, boodschap formuleren, communicatiemiddelen kiezen, communicatiematrix maken en evalueren & bijsturen. Om op gang te komen, raadpleeg dit stappenplan van de KvK of vind een draaiboek op bewonerscommunicatie.com. Deze vorm van stakeholderanalyse kan helpen bij dit proces.
  • Dit plan geeft duidelijkheid over waarom en hoe het projectteam communiceert met belanghebbenden in de wijk. Het helpt als projectteam om nu een gezamenlijke strategie te formuleren. In latere fases biedt het document houvast doordat je kunt teruggrijpen op eerder gemaakte keuzes. 
  • Maak de boodschap klein en relevant voor de (bewoners van) wijk. Zie ook het knooppunt Duidelijkheid over het doel en verhaal van het traject (fase 1).
  • Let goed op wanneer je welke informatie naar bewoners verspreidt. Bedenk bijvoorbeeld of de informatie wel relevant is voor bewoners als ze geen inspraak meer kunnen hebben.
  • VvE's zijn een lastig te bereiken doelgroep. Stroomversnelling ontwikkelde een handreiking voor de begeleiding van VvE's, en verzamelde bovendien 20 tips & tools.
  • Voor een regierol is een overzicht van de positie van verschillende stakeholders van belang. Met deze template bepaal je de belanghebbenden en hun betrokkenheid in het project op basis van macht en belang.

Specifieke tips voor een communicatieplan voor de wijkaanpak

  • Het Wijkkompas heeft een heel aantal belanghebbenden geformuleerd. Denk daarnaast ook aan bewonersinitiatieven, de Provincie, het waterschap, sociale instituten in de wijk zoals het buurthuis.
  • Sluit aan bij bestaande communicatiemiddelen en kanalen in de wijk die je hebt geïdentificeerd bij het knooppunt Informele netwerken en verbindende actoren in de wijk identificeren (fase 1).
  • Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar hoe bewoners de warmtetransitie ervaren. Zo is er een artikel van HierOpgewekt en een verkennend onderzoek door Sociaal en Cultureel Planbureau naar het perspectief van bewoners op de energietransitie.
  • Inventariseer de weerstand bij bewoners en erken die. Als bewoners zich gezien voelen, gaat de weerstand vaak al omlaag. Benadruk dat niemand verplicht wordt om mee te doen. Weerstand is vaak een reactie als een individu zich in vrijheid en keuzes beperkt voelt. 
  • Het is een risico dat steeds dezelfde mensen naar de bewonersavond komen. Zorg dat je alle bewoners betrekt en niet alleen de enthousiaste initiatiefnemers. Het overgrote deel van de bewoners stelt zich vaak niet zo actief op, maar moet toch ook mee in de energietransitie.
  • Communicatie met (en door, en tussen) bewoners is in een Wijkaanpak cruciaal. Dit onderzoek trekt lessen voor gemeenten op basis van gesprekken met bewoners uit 15 proeftuingemeenten. 
  • Schakel een onafhankelijke organisatie in voor het eerste gesprek met bewoners over de wijkaanpak. Deze partij kan eventuele spanningen tussen bewoners en gemeente bespreken en oplossen voor het project begint (zie ook het praktijkverhaal onderaan deze pagina). Voorbeelden van gespecialiseerde organisaties zijn de maatschappelijke ontwikkelaar Steenvlinder en adviesbureau Urbannerdam. Zij hechten aan persoonlijk contact, stellen goede vragen en hebben een open houding. Hun praktische insteek kan een verschil maken voor bewoners.

Uit de praktijk

Anticipeer op weerstand van bewoners

Anticipeer op weerstand van bewoners

Een gemeente had een collectief inkoopplan opgesteld waar bewoners alleen nog maar mee hoefden in te stemmen. Een bepaald groepje bewoners b...
Lees meer
Laat je niet verrassen op een bewonersbijeenkomst

Laat je niet verrassen op een bewonersbijeenkomst

 Een gemeente organiseerde een bewonersbijeenkomst over een aardgasvrije wijk. De interesse bleek groot en de bewoners kwamen met allerlei v...
Lees meer
De basis is vertrouwen bij bewoners

De basis is vertrouwen bij bewoners

De wijkaanpak in het Nijmeegse Bottendaal is gebaseerd op vertrouwen. Vertrouwen is van groot belang omdat de wijkaanpak een langdurig proce...
Lees meer
Informatiemarkt als alternatief voor bewonersavond

Informatiemarkt als alternatief voor bewonersavond

De gemeente Amersfoort heeft in Schothorst-Zuid met succes een informatiemarkt gehouden over de energietransitie. Mensen konden bij kraampje...
Lees meer
Win het vertrouwen van wijkbewoners

Win het vertrouwen van wijkbewoners

Door wijkbewoners vanaf het begin mee te nemen in een wijkaanpak, bouw je aan vertrouwen en draagvlak, ook al is er nog maar weinig bekend....
Lees meer
Stadlander wil maatwerk leveren

Stadlander wil maatwerk leveren

Woningcorporatie Stadlander wilde de bewonerscommunicatie- en participatie goed inrichten en heeft daarom in kaart gebracht wat de energietr...
Lees meer
Burgerparticipatie op buurt- en straatniveau

Burgerparticipatie op buurt- en straatniveau

De Apeldoornse wijk De Maten telt zo'n 10.000 woningen. Dat zijn er te veel om iedereen persoonlijk te spreken. Om toch met inwoners te kunn...
Lees meer
Sluit aan bij doelgroepen in de wijk

Sluit aan bij doelgroepen in de wijk

Door aan te sluiten bij wat er leeft in de wijk voelen bewoners zich gezien en gehoord. De energieregisseur in de Apeldoornse wijk Kerschote...
Lees meer
Gemeente Zoetermeer betrekt bewoners

Gemeente Zoetermeer betrekt bewoners

De gemeente Zoetermeer laat bij de Wijkaanpak de particuliere bewoners in eerste instantie links liggen omdat ze voorlopig geen betaalbaar a...
Lees meer
Katwijk organiseert duurzaamheidsmarkt

Katwijk organiseert duurzaamheidsmarkt

 De gemeente Katwijk heeft in de eerste fase van de wijkaanpak een duurzaamheidsmarkt georganiseerd, met als doel bewoners te informeren ove...
Lees meer
Gemeente op afstand?

Gemeente op afstand?

Hoe krijg je bewoners mee in de wijkaanpak? Welke rol heeft de gemeente in de communicatie met bewoners? Gemeenten die met die vragen zitten...
Lees meer
Contactpersonen in de wijk bereiken 80% van de bewoners

Contactpersonen in de wijk bereiken 80% van de bewoners

Uit de Voortgangsrapportage PAW Monitor 2021 is naar voren gekomen dat gemeenten worstelen met de vaak eenzijdige samenstelling van de actie...
Lees meer